Çelik, yangın sırasında yüksek sıcaklıklarda taşıma kapasitesini hızla kaybeder. Pasif yangın koruma kaplamaları, çeliğin kritik sıcaklığa ulaşmasını geciktirerek tahliye ve müdahale için zaman kazandırır. Bu kaplamaların en yaygın türü intümesan boyalardır.
İntümesan kaplama nasıl çalışır?
Normal koşullarda ince bir boya filmi gibi görünen intümesan kaplama, yangın sıcaklığına maruz kaldığında kimyasal reaksiyonla genleşir ve kendi kalınlığının çok katı büyüklükte, yalıtkan bir köpük (char) tabakası oluşturur. Bu tabaka ısının çeliğe geçişini yavaşlatır.
Selülozik ve hidrokarbon yangınlar
| Selülozik yangın | Hidrokarbon yangın | |
|---|---|---|
| Kaynak | Ahşap, kağıt, tekstil gibi yanıcı malzemeler | Petrol, gaz ve kimyasallar |
| Sıcaklık artışı | Görece kademeli | Çok hızlı, dakikalar içinde çok yüksek sıcaklık |
| Tipik yapılar | Ticari binalar, AVM, havalimanı, depo | Rafineri, petrokimya, offshore platform, LNG tesisleri |
| International ürünleri | Interchar | Chartek |
Hidrokarbon yangınlar için kullanılan epoksi esaslı intümesan sistemler (ör. Chartek), yüksek mekanik dayanım ve dış ortam koşullarına direnç de sağlar. Bazı sistemler jet yangını ve kriyojenik sızıntı senaryoları için de test edilmiştir.
Gerekli kalınlık nasıl belirlenir?
İntümesan kaplamanın kalınlığı sabit değildir; şu faktörlere göre hesaplanır:
- İstenen yangın dayanım süresi (ör. 30, 60, 90, 120 dakika)
- Çelik profilin kesit faktörü (ısıya maruz yüzey alanı / kesit hacmi oranı)
- Çeliğin kritik sıcaklığı
- Yangın tipi ve ürünün sertifikalı test verileri
Bu nedenle her proje için ürün üreticisinin sertifikalı verileriyle yapılan kalınlık hesabı esas alınmalıdır.
Uygulamada kalite kontrol
Pasif yangın koruma sistemlerinde uygulanan kalınlığın hesaplanan değere uygunluğu kritik önem taşır. Astar uyumluluğu, kat kalınlıkları, kürlenme ve gerekiyorsa son kat ile sistem bütünlüğü kontrol edilmeli ve kayıt altına alınmalıdır. Kalınlık ölçümleri için boya kalınlık ölçerler kullanılır.
Pasif yangın koruma projeniz için ürün ve sistem önerisi alın
Fresko Yapı; Graco, Elcometer ve International Paint’in Türkiye yetkili distribütörüdür. Bize 444 8 129 numarasından ulaşabilirsiniz.
