Çelik yapıların boyanmasında doğru boya sistemini seçmenin ilk adımı, yapının bulunduğu ortamın ne kadar korozif olduğunu belirlemektir. Uluslararası kabul gören ISO 12944 standardı, ortamları korozivite kategorilerine ayırır ve her kategori için uygun koruyucu boya sistemlerine rehberlik eder.
Atmosferik korozivite kategorileri (ISO 12944-2)
| Kategori | Korozivite | Tipik ortam örnekleri |
|---|---|---|
| C1 | Çok düşük | Isıtılan, kuru iç mekanlar (ofis, okul) |
| C2 | Düşük | Kırsal alanlar, ısıtılmayan depolar |
| C3 | Orta | Kentsel ve hafif sanayi atmosferi, düşük tuzluluk |
| C4 | Yüksek | Sanayi bölgeleri, orta tuzluluktaki kıyı alanları |
| C5 | Çok yüksek | Yüksek nemli ağır sanayi, yoğun tuzlu kıyı ortamları |
| CX | Aşırı | Açık deniz (offshore), aşırı nem ve agresif ortamlar |
Su veya toprak içindeki yapılar için ayrıca Im1–Im4 kategorileri tanımlanır (tatlı su, deniz suyu, toprak altı ve katodik korumalı daldırma koşulları).
Dayanım (durability) sınıfları
ISO 12944, boya sisteminin ilk büyük bakıma kadar beklenen ömrünü de sınıflandırır: L (düşük, 7 yıla kadar), M (orta, 7–15 yıl), H (yüksek, 15–25 yıl) ve VH (çok yüksek, 25 yıldan fazla). Bu süreler bir garanti süresi değil, bakım planlaması için kullanılan teknik bir göstergedir.
Tipik boya sistemi yapısı
- Astar: Çeliğe yapışmayı ve aktif korozyon korumasını sağlar. Agresif ortamlarda çinkoca zengin epoksi veya çinko silikat astarlar tercih edilir (ör. Interzinc).
- Ara kat: Bariyer etkisi ve toplam film kalınlığını sağlar; genellikle yüksek katı maddeli epoksiler kullanılır (ör. Intergard).
- Son kat: UV, hava koşulları ve renk/parlaklık kalıcılığından sorumludur; genellikle alifatik poliüretan veya polisiloksan (ör. Interthane, Interfine).
Korozivite kategorisi ve istenen dayanım arttıkça katman sayısı, toplam kuru film kalınlığı ve astar tipine dair gereklilikler de artar.
Sistem seçiminde dikkat edilecekler
- Yüzey hazırlığı derecesi (çoğu yüksek performanslı sistem Sa 2½ ister)
- Uygulama koşulları: sıcaklık, nem, atölye mi saha mı
- Kat arası bekleme süreleri ve proje takvimi
- Bakım erişimi: zor erişilen yapılarda daha yüksek dayanım sınıfı seçmek ekonomiktir
Sistemin şartnameye uygun uygulandığından emin olmak için inspection hizmeti ile yüzey hazırlığı ve film kalınlıklarını ölçerek kayıt altına alabilirsiniz.
Projeniz için International boya sistemi önerisi alın
Fresko Yapı; Graco, Elcometer ve International Paint’in Türkiye yetkili distribütörüdür. Bize 444 8 129 numarasından ulaşabilirsiniz.
